Treoir Maidir leis an Athoscailt

[I mBéarla]

Is tosaíocht é go bhfanfaidh na leanaí, a dteaghlaigh agus na daoine atá ag obair san earnáil folláin, sláintiúil agus sábháilte. Cuireann an leathanach gréasáin seo treoir ar fáil do thuismitheoirí agus soláthraithe seirbhíse maidir le hAthoscailt na seirbhísí Foghlama agus Cúraim na Luath-Óige (Early Learning and Care, ELC) agus Cúraim Leanaí ar Aois Scoile (School-Age Childcare, SAC).

Tá an treoir seo bunaithe ar an gcomhairle sláinte poiblí is déanaí atá ar fáil ón Lárionad Faire um Chosaint Sláinte (Health Protection Surveillance Centre, HPSC) sa HSE. Tá sé ceadaithe ag an Sainghrúpa Comhairleach a bhaineann leis an Fhoireann Náisiúnta Éigeandála Sláinte Poiblí (National Public Health Emergency Team, NPHET). Déanann an HPSC an chomhairle sláinte poiblí a nuashonrú agus a athbhreithniú ó am go ham. Dá mbeadh athrú sa chomhairle sláinte poiblí, b’fhéidir go mbeadh athrú sa treoir ar an leathanach gréasáin seo freisin. Is éagsúil iad gach suíomh ELC agus SAC. Ba cheart do sholáthraithe seirbhíse a mbreithiúnas gairmiúil a úsáid agus iad ag roghnú an bealach is fearr chun cloí leis an gcomhairle sláinte poiblí. Ag an am céanna ba cheart dóibh cleachtas ardchaighdeáin a chinntiú chun tacú le folláine, foghlaim agus forbairt leanaí.

Cuirfear leis na hacmhainní agus na samplaí cleachtais ar an leathanach seo sna seachtainí amach romhainn. Mar sin, moltar duit teacht ar ais chun an t-eolas is déanaí a fháil. Beidh acmhainní i nGaeilge ar fáil sna laethanta amach romhainn.

Faisnéis ghinearálta

Is annamh gurb iad leanaí is cúis le COVID-19 a thabhairt isteach i dteach nuair a tharlaíonn scaipeadh teaghlaigh. Tá níos mó cosúlachta ar an scéal nach bhfuil aon siomptóim ag leanaí nó go mbíonn foirm éadrom den ghalar acu. I measc na siomptóm a thugtar faoi deara i leanaí tá casacht, fiabhras, srón shilteach, scornach thinn, buinneach agus urlacan. Tá sé tábhachtach go nglacfadh tuismitheoirí agus daoine a sholáthraíonn foghlaim agus cúram luath-óige agus cúram leanaí ar aois scoile leis nach bhfuil aon ghníomhaíocht idirphearsanta ann nach gcruthaíonn riosca maidir le scaipeadh an víris. De réir na comhairle sláinte poiblí, áfach, tá athoscailt na seirbhísí oiriúnach.

  • Mura mothaíonn do leanbh go maith.

    Má tá siomptóim de ghalar víreasach riospráide ag do leanbh, fiú más siomptóim éadroma atá i gceist, níor cheart dó/di freastal ar shuíomh cúraim leanaí. Ar an gcuma chéanna, níor cheart do thuismitheoirí ag a bhfuil siomptóim riospráide, a leanbh a thabhairt chomh fada leis an suíomh, nó a leanbh a bhailiú ón suíomh. Níor cheart do thuismitheoirí a leanbh a thabhairt chuig suíomh cúraim leanaí má táthar in amhras go bhfuil Covid-19 air/uirthi, nó más eol dóibh go bhfuil Covid-19 air/uirthi. Má éiríonn do leanbh tinn nuair a bhíonn sé/sí ag freastal ar shuíomh cúraim leanaí, ní mór duit do leanbh a bhailiú a luaithe agus is féidir, teagmháil a dhéanamh le do dhochtúir teaghlaigh láithreach agus comhairle HSE a leanúint.

  • B’fhéidir go n-iarrfaí ar thuismitheoirí dearbhú a líonadh.

    B’fhéidir go n-iarrfaí ar thuismitheoirí dearbhú ó bhéal nó scríofa a dhéanamh nuair a thagann a leanbh ar ais chuig suíomh tar éis an linbh a bheith as láthair, chun dearbhú nach bhfuil aon chúis le creidiúint go bhfuil galar tógálach ag an leanbh, agus gur lean siad an chomhairle leighis agus an chomhairle sláinte phoiblí go léir a fuair siad, maidir leis an leanbh a choimeád amach ó sheirbhísí cúraim leanaí. Níl sé cuí dearbhuithe nó teastais a theastáil ó liachleachtóirí sula dtéann leanbh chuig cúram leanaí, nó sula dtéann leanbh ar ais chuig cúram leanaí tar éis é/í a bheith as láthair, toisc go gcuireann sé gan ghá leis na héilimh ar an gcóras cúraim sláinte, agus níl aon chúis ann le bheith ag súil leis go gcuirfeadh sé sin le sábháilteacht na seirbhísí cúram leanaí.

  • An bhfuil sé sábháilte do leanbh a fhágáil i suíomh cúraim leanaí arís?
  • Tá roinnt beart curtha i bhfeidhm ag suíomhanna chun srian a chur leis an riosca ionfhabhtaithe lena n-áirítear bearta chun cosc a chur ar an víreas a thabhairt isteach sa suíomh agus chun an seans go scaipfidh an víreas a laghdú ar eagla go dtugtar an víreas isteach sa suíomh trí thimpiste. Beidh na bearta seo dírithe ar chosc agus ar rialú oiriúnach ionfhabhtaithe. Chuige seo, is den tábhacht é go leanann suíomhanna agus tuismitheoirí comhairle an Lárionaid Faire um Chosaint Sláinte (HPSC). Díreoidh suíomhanna ar na nithe seo a leanas go háirithe:

    • lámha a ní agus a chinntiú go bhfoghlaimíonn leanaí teicnící maithe chun a lámha a ní
    • sláinteachas riospráide agus a chinntiú go bhfoghlaimíonn leanaí teicnící maithe
    • a chinntiú go bhfuil nósanna maithe glantacháin i suíomhanna
    • bréagáin a ní go rialta
    • níos mó ama a chaitheamh amuigh faoin aer leis na leanaí
    • na leanaí a ghrúpáil le chéile i ngrúpaí níos lú leis na comhaltaí foirne céanna (‘grúpaí súgartha’)

      Leanfaidh suíomhanna le riachtanais leanaí i ndáil le cúram fisiciúil a chosaint agus a chinntiú go mothaíonn gach leanbh sábháilte, go bhfuil gach leanbh páirteach sa ghrúpa agus go mbaineann gach leanbh taitneamh as an lá. Níl scaradh sóisialta idir comhaltaí foirne agus leanaí riachtanach laistigh de ‘grúpaí súgartha’ agus leanfaidh comhaltaí foirne le leanaí a chur ar a gcompord agus barróg a thabhairt dóibh mar is iondúil.


    • Ba cheart do thuismitheoirí aird a thabhairt ar an mbeartas a bhaineann le leanaí a fhágáil ag an suíomh.
    • Beidh limistéar speisialta chun leanaí a fhágáil agus a bhailiú ón suíomh in úsáid ag suíomhanna cúraim leanaí. I rith na tréimhse seo, is den tábhacht é go dtugann tuismitheoirí agus caomhnóirí aird ar scaradh sóisialta agus go bhfágann siad spás cuí eatarthu féin agus comhaltaí foirne nuair a bhíonn a leanaí á bhfágáil ag an suíomh agus á mbailiú ón suíomh. Labhróidh bainisteoir agus comhaltaí foirne do shuímh leat faoi na nósanna imeachta atá bunaithe chun do leanbh/do leanaí a thabhairt chomh fada leis an suíomh agus abhaile arís go sábháilte.

    • Céard ba cheart dom a dhéanamh chun mo leanbh a ullmhú le filleadh ar an gcreis/réamhscoil/feighlí leanaí nó a ullmhú chun tosú ag freastal ar an suíomh den chéad uair?
    • Is den tábhacht é go labhraíonn tú le do leanbh agus go dtacódh tú leis/léi ullmhú don aistriú ón mbaile. Chomh maith leis sin, tá sé tábhachtach go labhrófá le do sholáthraí seirbhíse agus go bpléifeá na hathruithe atá á ndéanamh sa timpeallacht agus, ina gcleachtas mar fhreagairt do threoir sláinte poiblí. Labhair le do leanbh faoi na rudaí difriúla a d’fhéadfadh a bheith le tabhairt faoi deara sa suíomh, é/í a thabhairt chuig an suíomh agus a bhailiú ón suíomh, na lámha a ní go minic, na grúpaí súgartha, nó na comhaltaí foirne nua. Chomh maith leis sin, pléigh na rudaí a bheidh fós mar an gcéanna cosúil le spraoi taobh istigh agus taobh amuigh, scéalta a léamh, tionscadail ealaíne a dhéanamh, gléasadh suas, ceol agus an dúlra. Tá tuilleadh faisnéise maidir le tacú le haistriú do linbh ar ár suíomh gréasáin Gov.ie [Lets Get Ready]

    • Céard é Grúpa Súgartha?
    • Is cur chuige sábháilte agus spraíúil é an “grúpa súgartha” lena chinntiú nach bhfuil ach grúpaí dúnta leanaí agus aosach ag idirghníomhú lena chéile seachas tairbhe a bhaint as scaradh sóisialta, rud nach féidir a dhéanamh le leanaí óga. Is é an aidhm atá le ‘grúpaí súgartha’ srian a chur le líon na ndaoine a mbíonn teagmháil ag leanbh leo, chun rianú teagmhálaithe a éascú, agus chun tacú le dlúth-idirghníomhaíocht dhearfach idir leanaí agus a gcúramóirí aosaigh, cosúil le córas príomhoibrí, ar saintréithe de go leor suíomhanna cúraim leanaí é. Chomh maith leis sin, beidh an córas seo mar bhonn leis an méid teagmhála idir aosaigh a laghdú. De ghnáth beidh aosach amháin nó beirt aosach sa ‘ghrúpa súgartha’, agus uaireanta beidh triúir ann. Uaireanta beidh gá le comhaltaí foirne aistreacha/ionadaí a bheadh ag bogadh ó ghrúpa go grúpa, ach coinneofar é seo chomh beag agus is féidir

    • Ná tabhair aon bhréagáin ón mbaile.
    • Níl cead ag leanaí a gcuid bréagán féin a thabhairt leo ón mbaile. Is féidir leat bréagán compoird a thabhairt má chabhraíonn sé le do leanbh titim a chodladh. Tá sé níos tábhachtaí ná riamh, áfach, nach roinntear an bréagán seo le leanaí eile. B’fhéidir go gcabhródh sé dá mbeadh bréagán compoird sa suíomh chomh maith.

    • Maisc/Scaradh Sóisialta.
    • Ní bheifear ag súil go mbeidh aird á tabhairt ag leanaí óga ar scaradh sóisialta ó leanaí eile nó ó na haosaigh atá ag tabhairt aire dóibh. Ní bheifear ag súil ach oiread go mbeidh masc á chaitheamh acu nó go mbeidh masc á chaitheamh ag na haosaigh atá ag tabhairt aire dóibh. Uaireanta, féadfaidh aosaigh masc nó clúdach éadain (lena n-áirítear scáthláin éadain) a chaitheamh. De ghnáth ní tharlódh sé seo ach nuair nach bhfuil aire á tabhairt acu do leanaí .i. ag idirghníomhú le tuismitheoirí, i rith sosanna. Ba cheart riosca ionfhabhtaithe a laghdú trína chinntiú go bhfanann leanaí laistigh de ghrúpa beag (‘grúpa súgartha’) i rith an lae.

    • Ag Tacú le haistriú leanaí chuig an mbunscoil[Íoslódáil anseo]
    • Scileanna Nua a Mhúineadh do Leanaí[Íoslódáil anseo]
    • Guidance on supporting your child for their return to early learning and care (Barnardos). [Íoslódáil anseo].
    • Working together with your child’s setting (DCYA)[Íoslódáil anseo].
    • FAQs for Parents, (DCYA) [Íoslódáil anseo].
    • City/County Childcare Committee (CCC)Link to City/County Chlidcare Committees (CCC's).
    • Short animated video on returning to childcare for children, (DCYA) [Íoslódáil anseo].


    Déanfar na Ceisteanna Coitianta (FAQs) a nuashonrú nuair is gá.